Een blog van Frits Koster & Joost van den Heuvel Rijnders

In mei dit jaar hebben we een Open Brief in het Boeddhistisch Dagblad geplaatst met als titel “Make Altruism Great Again – over omgaan met onrecht en humanitaire misstanden in het Midden-Oosten”. Omdat de brief is ondertekend door 21 retraiteleraren in Nederland en België, hebben we deze ook op de website van Vipassana.nu geplaatst. Klik hier om de Open Brief te kunnen lezen.

In dit bericht willen we iets toevoegen en dan vooral omtrent de situatie in Libanon. Ik (Frits) leerde over Libanon als klein jongetje via mijn vader, die prachtige postzegels uit Libanon van zijn werk mee naar huis bracht. Zo had ik een magisch mooi beeld van dit land. De Stichting Vluchteling geeft echter aan dat Libanon kampt met een diepe economische crisis, politieke instabiliteit en toenemende armoede. Het land vangt sinds 2011 al naar schatting 1,5 miljoen Syriërs op, wat een grote druk legt op het land. Bovendien moesten deze lente honderdduizenden mensen vluchten voor Israëlische luchtaanvallen. Schattingen van nu komen op meer dan 1,2 miljoen ontheemden. Velen zijn naar Beiroet gevlucht en worden tijdelijk opgevangen in openbare scholen. De hulpvoorzieningen zijn uiterst gebrekkig en velen zijn voor hun levensonderhoud alleen aangewezen op initiatieven voor onderlinge hulp.

Dit terwijl het Israëlische regime – ondanks afspraken – doorgaat met een beleid, dat een zelfde annexatiedrift en genocidaal geweldspatroon vertoont als in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Omdat het leed van de mensen in Libanon gemakkelijk wordt overgeslagen willen we hierbij enkele suggesties bieden voor het beoefenen van altruïsme en vrijgevigheid, in aanvulling op de suggesties die in de Open Brief al worden genoemd.

Uitnodiging tot vrijgevigheid

Hoogleraar psychologie en psychiatrie en onderzoeker Richard Davidson benoemt vrijgevigheid als een van vier fundamentele sleutels tot welzijn, samen met veerkracht, een optimistische houding en aandacht. Ook in de boeddhistische cultuur wordt de waarde van vrijgevigheid (dāna) geprezen als een heilzame en verlichting brengende kwaliteit. Daarom hieronder enkele suggesties tot vrijgevigheid, die op een niet-hiërarchische manier zijn weergegeven:

• Bibliotheek en café Barzakh in Hamra, Beiroet is in maart begonnen met het bereiden van maaltijden voor ontheemde gezinnen in drie nabijgelegen scholen. Dagelijks verzorgt het team van Barzakh meer dan 2000 maaltijden en ze raken nu dringend door hun geld heen. Je kunt doneren via deze webpagina.
• De Stichting Vluchteling heeft de noodhulp in Libanon uitgebreid. Klik hier voor diverse projecten waar je aan kunt bijdragen, de bijgevoegde afbeelding komt van de website van de Stichting Vluchteling.
• CARE is sinds 2006 actief in Libanon. De situatie is er zeer gespannen. Alle wegen die naar Beiroet leiden vanuit het zuiden en de Bekaa-vallei zijn nu overvol met mensen die proberen te ontsnappen aan de bombardementen, alles achterlatend. Op dit moment deelt CARE schoon water, warme maaltijden en hygiëne-pakketten uit en matrassen en dekens in noodopvangcentra. Klik hier voor meer informatie en hoe je kunt ondersteunen.
• De United Nations Relief and Works Agency (UNRWA) ondersteunt Palestijnse vluchtelingen in Jordanië, Libanon, Syrië, Gaza en de Westelijke Jordaanoever (inclusief Oost-Jeruzalem). Klik hier voor hoe je verschillende projecten van de UNRWA kunt ondersteunen.
• Ten slotte zijn er natuurlijk ook andere waardevolle en steunwaardige NGO’s te benoemen, zoals bijvoorbeeld het Rode Kruis, Oxfam Novib, Artsen zonder Grenzen en de UNHCR.

In alle gevallen zal je vrijgevigheid – groot of klein – gewaardeerd worden. We willen afsluiten met het gedicht ‘Denk aan anderen’ de Palestijnse dichter Mahmoed Darwish: *

Als je je ontbijt klaarmaakt,
denk dan aan de anderen
en vergeet niet de duiven te voeren.

Als je je in oorlogen stort,
denk dan aan anderen
en vergeet de mensen die om vrede vragen niet.

Als je de waterrekening betaalt,
denk dan aan de anderen
die uit de wolken drinken.

Als je thuis komt,
denk dan aan de anderen
en vergeet de mensen in tenten niet.

Als je slaapt en de sterren telt,
denk dan aan anderen
aan hen die geen slaapplaats hebben gevonden.

Als je je ziel bevrijdt met mooie gedachten,
denk dan aan de anderen
die het recht op woorden hebben verloren.

En als je aan de verre anderen denkt,
denk dan aan jezelf en zeg:
ik wil een kaars in de duisternis zijn.

* De Palestijnse dichter Mahmoud Darwish (1941 – 2008) schreef meer dan 30 gedichtenbundels waarin hij liet merken hoe hij zich verbonden voelde met het lot van zijn volk. Hij wordt daarom wel beschouwd als de poëtische stem van Palestina. Hij was politiek actief voor de PLO en zat daarom ook gevangen en leefde 26 jaar in ballingschap. Maar ook liefdesgedichten staan er in zijn bundels. Het gedicht ‘Denk aan anderen’ (Fakkir bi ghayrik) is geschreven in 2001. Hij schreef het tijdens de Tweede Intifada, nadat hij een vluchtelingenkamp in Ramallah had bezocht. Daar zag hij mensen in tenten leven zonder stromend water, terwijl de rest van de wereld doorleefde. Het gedicht is te vinden in de bundel Staat van beleg (De Geus, 2026).

Frits Koster & Joost van den Heuvel Rijnders, juli 2026