Een blog van Ria Kea

Tijdens de retraite “Zo binnen, zo buiten” (in april 2024) ontmoette ik vier verschillende leraren.

Ontmoeting als je leraar
Twee jaar geleden herinnerde ik mij – tijdens het begeleiden van retraite waarbij we als meditatie beoefening samen in de tuin werkten – opnieuw de Tibetaanse non die ik ontmoette op mijn reis in 1986 in Tibet. Deze non woonde met 2 vrouwen (ook nonnen) in een houten huisje waarvan de muren behangen waren met kranten, op de vloer lagen yak kleden en er was een vuurplaats met houtblokken waarboven een ketel met boterthee hing. Zonder enige omhaal maakte zij een uitnodigend gebaar; welkom, kom binnen, ga zitten en drink thee met ons. Zij zongen een mantra en de oude non draaide het gebedsmolentje in haar hand rond. Enkel met wat gebaren … kom en zit met ons … zonder woorden mee genomen, werd ik onderdeel van een gezamenlijke zang.

Ik hoefde nergens aan te voldoen, ik was oké zoals ik was. Ik nam plaats, luisterde en was deelgenoot van het mantra zingen. Ik werd geraakt door hun gastvrijheid en aanwezigheid. Ik ben het nooit meer vergeten. Op deze retraite kwam deze herinnering terug: ik hoefde nergens aan te voldoen, voelde me verbonden, de eenvoud van de handelingen.

Het lichaam als je leraar
Hoe ontwikkelt opmerkzaamheid zich als je in de tuin werkt en meditatie beoefent?
Aandacht bij wat er in je binnenwereld gebeurt terwijl je bezig bent met kruiden plukken in de tuin. Je krijgt zicht op je houding en inzet, de gewoontepatronen van het perfect willen doen, je gedrevenheid. In plaats van “wat wil ik, wat denk ik, wat verwacht ik …” verbreedt het perspectief zich naar “wat is dit, wat toont zich hier, mag dat zo zijn?”

Je merkt wat energie neemt en wat energie geeft. Dat de dingen niet altijd zo gaan zoals we willen, verwachten of behoren te zijn vraagt soms een grootmoedige houding. Het “laten” van je eigen wensen voor het welzijn van anderen, het samenleven met elkaar.

De anderen als leraar
We deden samen kleine werkjes zoals het onkruid wieden van de boomspiegel, de paden van het grote labyrint van een dikke laag houtsnippers voorzien, met z’n vieren een zandlaag aanbrengen voor een stenen terras met bankje rondom een prachtige boom.
Het gaf vreugde om samen een klus te klaren, samen een rustplaats onder een boom aan te leggen en zo onderdeel te zijn van het gedeelde enthousiasme en toewijding.
En daarbij kwamen we onze verwachtingen, voorkeuren, weerstanden, intenties tegen met de uitnodiging deze opnieuw op een ontspannen, zachte en milde manier te onderzoeken. Wat toont zich, mag dat zo zijn, hoe verhoud ik mij er mee? Wat ondersteunt mij nu en hoe geef ik er gehoor aan?

Door deel te nemen aan deze tuinklusjes kon ik de rijkdom van het huidige moment beleven en keek ik in de spiegel van opmerkzaamheid. Die spiegelde hoe de dingen zijn zoals ze zijn, direct gevoeld, gehoord, aangeraakt, geproefd.

De natuur als je leraar
Buiten klusjes doen, waarin we onderdeel zijn van de elementen zoals de zonnewarmte, de regen, de ochtend koelte, de wind en de geluiden van de vogels, kikkers, kippen, haan en insecten, van de bomen. Veel van de belangrijke gebeurtenissen in het leven van de Boeddha vonden plaats onder bomen en laten zien hoeveel we van bomen kunnen leren, toch? In de zin van gegrond zijn, aardse zwaarte, worteling, echt aandacht geven aan het aarde element. Van hier zijn en nu. In wisselende weersomstandigheden en met wisselende stemmingen.

Welke vorm van retraite we ook aanbieden, het is altijd een gelegenheid om in contact te komen met veranderlijkheid (het gaat steeds anders dan ik had bedacht …) met oncontroleerbaarheid (ik doe nog zo mijn best en toch …) De ander is en doet anders dan ik het zou doen (ja maar …!) Zo ontwikkelen we wijsheid en compassie.

De Maanhoeve als retraiteoord is een plek om te herbronnen (zoals de Belgen dat zeggen). Thuiskomen in het lichaam en al die verschillende leraren ontmoeten. Welkom!