Een blog van Riët Aarsse

Als twintiger was ik gegrepen door die diepe lach, haar intense aanwezigheid, rauwe stem  en vrolijke energie op het podium. Ik was fan van Tina Turner en nog immer voel ik een soort enthousiasme en herkenning als ergens muziek van haar wordt gedraaid. En toch verraste het me dat haar overlijden in mei, op 83-jarige leeftijd, me echt raakte. Het voelde alsof een vriendin-van-het hart is doodgegaan.

Een aantal jaren geleden had ik ontdekt dat zij boeddhistische chants zong en deze week las ik haar – in 2020 verschenen – boek met de mooie titel: ‘Geluk staat je goed’. Het is het verhaal van haar spirituele reis die gevestigd is in het Nichiren boeddhisme. Met als basis het chanten van de mantra ‘Nam Myoho Renge Kyo’, voerde deze reis haar vanuit diepe ellende naar geluk en innerlijke vrede. Dit mantra betekent ‘toewijding aan de spirituele wet van de Lotus Sutra’. En al lezend realiseer ik me dat dit gaat over afhankelijk ontstaan en dat wij allen met elkaar zijn verbonden. De mantra raakt ons hart en reikt uit naar de harten van anderen. Ik lees dat zij uren en uren deze mantra chantte en hoe deze beoefening en studie haar hart transformeerde en vrij maakte. In het boek staat ook een QR code naar het album Beyond, waarin boeddhistische en christelijke chants zijn opgenomen.

Dit Beyond album is duidelijk spiritueel en kwam uit nadat ze met pensioen was gegaan. In Geluk staat je goed lees ik dat dat haar popconcerten ook spiritueel gegrond waren. Een van de co-auteurs: “Iedereen in het publiek huilde wanneer Tina op het podium verscheen. Het was mystiek en magisch, en ook heel echt. Mijn vrienden wisten hoe dat kwam: Tina chantte voor elke show een uur, ze bad voor het ware geluk van iedereen in het publiek. Ze bad dat zij kon geven wat elke persoon nodig had om een sprankje hoop in zijn of haar hart te brengen.”
Toen ik dat las, begreep ik veel meer over het gevoel van oprechtheid en ruimhartigheid dat ik ervoer als ik haar hoorde en ik realiseer me hoe zij een spirituele vriendin van velen is.

Spirituele vrienden en vriendinnen brengen inspiratie. Het aankijken van de moeilijkheden van het leven is een van de boeddhistische levenslessen die zij deelt: “Heel veel omstandigheden en krachten buiten mezelf kon ik niet veranderen of beheersen, maar toen ik besefte dat ik wél zelf kon bepalen hoe ik op die uitdagingen reageerde, heeft dat mijn leven veranderd. De kostbaarste hulp komt van binnenuit, en vrede volgt wanneer mensen hun best doen om een betere versie van zichzelf te worden.”

Het chanten als beoefening kennen we ook vanuit het Theravada boeddhisme en in sommige metta- en vipassana-retraites chanten we elke dag een uur – bijvoorbeeld over liefdevolle vriendelijkheid of de vier brahmavihara’s (levensvrienden). De mooiste ervaringen met chanten heb ik vooral met het chanten van Tibetaanse teksten.

Luisterend naar Beyond krijg ik kippenvel en afgelopen week heb ik als experiment elke dag de mantra Nam Myoho Renge Kyo gechant. Ik merk hoe er concentratie en diepe vreugde ontstaat.

Spirituele vriendschap en inspiratiebronnen zijn op veel meer plekken dan we denken. Natuurlijk op ons kussen, maar ook in de natuur, met elkaar en als we dansen op muziek. Want ook dan stellen we ons hart en geest open, of in de woorden van Tina Turner: “Ook dan verkwikken we onze geest met nieuwe hoop, moed en compassie.”