Dukkha om te komen tot bevrijding van dukkha

Het gebeurde tijdens de periode van drie maanden dat ik nog als long-term yogi op IMS (Insight Meditation Society – USA) verbleef nadat ik eerst de 3-maands retraite had gevolgd. Ik maakte zo nogal wat leraren mee die een week-retraite begeleidden.

Gedurende mijn hele verblijf aldaar was ik dagelijks een uur in de speciale yogaruimte om er mijn yogaoefeningen te doen als ondersteuning van mijn meditatieproces. Toen ik op een dag binnen kwam in deze ruimte zag ik in een hoek een vrouw alleen zitten. Ze keek niet zo vrolijk en had het kennelijk moeilijk. Terwijl ik mijn oefeningen deed begon ze zacht te huilen. Maar geleidelijk werd het huilen steeds harder tot het hartverscheurend werd. Ik voelde hier een intense vorm van dukkha (pijn/lijden). Ik ging rustig door met mijn oefeningen, maar de pijn die haar huilen verraadde ging ook door mij heen. Toch had ik het gevoel niet naar haar toe te moeten gaan.

Na de retraite kwam ze naar me toe en bedankte me. Op mijn vraag waarvoor ze mij bedankte antwoordde ze: ‘Jij ging rustig door met je oefeningen, was betrokken bij mijn verdriet, maar liet mij vrij en greep niet in!’.

Mededogen houdt in dat je geraakt wordt door de pijn van de ander en tracht deze pijn op te heffen of te verlichten. Maar als je te maken hebt met vormen van dukkha, meestal vanuit het verleden, die bij iemand als gevolg van de meditatie naar boven komt is het beter niet in te grijpen, maar de ander de gelegenheid te geven helemaal door dat proces van die dukkha heen te gaan – hoe pijnlijk ook – om zich zo te kunnen bevrijden van de aanwezige dukkha.

Daarom heb ik wel eens een retraite-deelnemer teruggeroepen die naar iemand wilde voor wie de pijn te veel werd en de zaal verlaten had. Hierbij past mooi onderstaand gedicht van een onbekende dichter(es):

Wie niet onder het oppervlak
wil glijden van de bron van het pijn
zinkend door het diepe donkere water
naar een plek waar je niet kunt ademen,

zal nooit de bron kennen
van waaruit we drinken
het geheime water, koud en helder.

Hij vindt in het donker
niet het geglinster van de kleine, ronde muntjes
weggegooid door hen die iets anders wensten.

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws

Meer artikelen van Dingeman

Verbinding
In deze tijd waar we te maken hebben met…

Lees ook de andere artikelen op Vipassana.nu.

Mindfulness: an inside job? – Chris

En zo zat ik eens helemaal vast. Het was een zomerse retraite: buiten zitten met een bordje op schoot, loopmeditatie met rondscharrelende kippen, stil zitten onder het dak van een…

Geduld is Liefde – Bart

Precies op het juiste moment zei Dingeman Boot, een van mijn eerste meditatieleraren: ‘Bart, vergeet niet, geduld is liefde’. Dit was een paar maanden voor de uitbraak van de coronacrisis.…

Verbinding

In deze tijd waar we te maken hebben met het corona-virus word je nogal teruggeworpen op jezelf of je gezin. Je kunt niet meer op bezoek bij je ouders, familie…

Alles verandert

In de buitenwereld staat het leven op zijn kop. De binnenwereld is er onzeker en onrustig van. Alles verandert. Je kunt er geen peil op trekken wat doorgaat of niet.…

Bedreiging en kans

In het Chinees is het begrip ‘crisis’ opgebouwd uit de karakters voor ‘bedreiging’ en ‘kans’. Er is dus een opmerkelijke samenhang tussen beide. De coronacrisis vormt een bedreiging voor ons…

Mindful communiceren

Twaalf jaar geleden haalde mijn vrouw Jetty me over om mee te doen aan een Insight Dialogue retraite die door de SIM werd georganiseerd o.l.v. de Amerikaanse retraitebegeleider Gregory Krame,…

Mediteren en zingen

“In iedere spirituele traditie wordt gezongen” – Jan Kortie. Wij (Marij en Ank) raakten afgelopen zomer n.a.v. een zangstilteretraite met Jan Kortie in gesprek over chanten op vipassana-retraites. Ik (Marij)…

Een handvol bladeren

Naarmate ik me meer verdiepte in meditatie en in de lessen van de Boeddha, overviel me een gevoel van veelheid en complexiteit. Er zijn zoveel meditatievormen en de Boeddha gaf…

Stiltehonger

Sinds ruim anderhalf jaar lijd ik aan een groeiende stiltehonger. Doordat ik geconfronteerd werd met een chronische ziekte, ben ik min of meer gedwongen geweest stilte en alleen-zijn als een…

Het zelf voorbij

Er is mij gevraagd een stukje te schrijven voor deze blog. Gelijk met de vraag kwam de gedachte mee: “Dit is niets voor mij, ik kan niet schrijven”. En direct…
Menu